
รักษาตัวอย่างแห้งของต้นไม้
เก็บ อัดแห้ง และติดตัวอย่างพรรณไม้ลงกระดาษพร้อมฉลากมาตรฐาน เหมือนงานของหอพรรณไม้จริง
รายละเอียดกิจกรรม
- เด็กเรียนรู้การทำตัวอย่างพรรณไม้แห้งแบบหอพรรณไม้ (herbarium) โดยเลือกกิ่งที่มีใบ ดอก หรือผล จัดวางให้เห็นลักษณะสำคัญ ทั้งด้านหน้าใบและหลังใบ แล้วอัดในแผงอัดพรรณไม้ระหว่างกระดาษหนังสือพิมพ์และกระดาษซับ
- เมื่อแห้งแล้วนำมาติดลงบนกระดาษแข็งไร้กรด (mounting sheet) พร้อมทำฉลากข้อมูลแบบมาตรฐาน ได้แก่ ชื่อสามัญ ชื่อวิทยาศาสตร์ วงศ์ สถานที่เก็บ วันที่ ผู้เก็บ และลักษณะที่สังเกตได้
- ในเวิร์กช็อปเด็กได้ทั้งเริ่มอัดตัวอย่างของตัวเอง และติดตัวอย่างที่ทีมงานอัดแห้งเตรียมไว้ เพื่อให้ได้ผลงานสมบูรณ์กลับบ้าน
อายุที่เหมาะสม & การปรับตามวัย
- 5 ปีขึ้นไป
- 5–7 ขวบ: จัดวางตัวอย่าง ติดลงกระดาษ และวาดหรือเขียนฉลากอย่างง่ายร่วมกับผู้ปกครอง
- 8 ปีขึ้นไป: บันทึกข้อมูลฉลากแบบมาตรฐาน ระบุส่วนประกอบของพืช และเริ่มใช้ชื่อวิทยาศาสตร์
- 10 ปีขึ้นไป: ใช้รูปวิธาน (dichotomous key) อย่างง่ายในการจำแนกพืชได้
กระบวนการเรียนรู้ (เด็กได้อะไร)
ทักษะที่เด็กจะได้เรียนรู้
ด้านจิตวิทยา
ความละเอียดรอบคอบ การจัดระเบียบข้อมูล ความอดทนรอคอย (ตัวอย่างใช้เวลาแห้งหลายวัน) ความภาคภูมิใจในการเป็นเจ้าของคอลเลกชันของตัวเอง และความรู้สึกได้มีส่วนร่วมในงานวิทยาศาสตร์จริง
ด้านวิทยาศาสตร์
สัณฐานวิทยาพืช (ใบ ดอก ผล การเรียงใบ) การจำแนกและระบบการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ การบันทึกข้อมูลภาคสนาม หลักการทำให้แห้งเพื่อป้องกันการเน่าเสียจากเชื้อรา และบทบาทของหอพรรณไม้ในงานวิจัย
ด้านความคิดสร้างสรรค์
จัดวางตัวอย่างให้สวยงามและสื่อลักษณะสำคัญ ออกแบบฉลากและหน้าปก ต่อยอดเป็นงานศิลปะพฤกษศาสตร์ (botanical art) หรือสมุดสะสมพรรณไม้
ด้านการอนุรักษ์
เข้าใจว่าการบันทึกพรรณไม้ช่วยติดตามพืชหายากและใกล้สูญพันธุ์ เรียนรู้การเก็บตัวอย่างอย่างมีจริยธรรม เก็บเท่าที่จำเป็น ไม่เก็บพืชหายาก พืชคุ้มครอง หรือพืชในพื้นที่อนุรักษ์
อยากทำเองที่บ้าน? ใช้ชุดนี้
อุปกรณ์ที่ใช้ใน Workshop นี้ สั่งไปทดลองต่อหรือทำซ้ำที่บ้านได้
